Истиқлоли давлатӣ барои ҳар миллат оғози марҳалаи нави таърихӣ, имкони мустақилона муайян намудани роҳи рушди давлат ва эҳёи арзишҳои миллӣ мебошад. Барои миллати тоҷик соҳибистиқлолӣ на танҳо ба даст овардани мақоми давлати мустақил, балки оғози раванди эҳёи худшиносии миллӣ, таҳкими давлатдорӣ, ҳифзи арзишҳои фарҳангӣ ва фароҳам овардани заминаҳои устувори рушди ҷомеа ба шумор меравад.
Имсол мардуми Тоҷикистон 35-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистонро таҷлил менамоянд. Сиву панҷ соли соҳибистиқлолӣ барои кишвари мо марҳалаи пур аз рӯйдодҳои муҳим, таҳаввулоти сиёсиву иҷтимоӣ, талошҳои созанда ва дастовардҳои назаррас буд. Дар ин роҳи пурмасъулият занони тоҷик ҳамчун неруи фаъоли ҷомеа, тарбиятгари насли наврас, ҳомии арзишҳои миллӣ ва иштирокчии фаъоли ҳаёти сиёсӣ, иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангии мамлакат ҷойгоҳи хосса пайдо карданд.
Имрӯз метавон бо итминон гуфт, ки таърихи 35 соли Истиқлоли давлатӣ бо саҳми созандаи занон пайванди ногусастанӣ дорад. Зани тоҷик дар ин давра на танҳо мақоми анъанавии худро ҳамчун модар ва тарбиятгар нигоҳ дошт, балки бо дониш, қобилият, масъулиятшиносӣ ва ташаббускории худ дар пешрафти ҷомеа нақши муассир гузошт.
Соҳибистиқлолӣ барои Тоҷикистон имконият фароҳам овард, ки заминаҳои ҳуқуқӣ ва иҷтимоии иштироки фаъоли занон дар ҳаёти ҷомеа боз ҳам таҳким ёбанд. Занони тоҷик тадриҷан дар соҳаҳои гуногуни ҳаёти давлат — маорифу илм, тандурустӣ, фарҳанг, иқтисод, соҳибкорӣ, хизмати давлатӣ ва идоракунӣ, ҷойгоҳи бештар пайдо карданд.
Дар ин раванд сиёсати давлатӣ дар самти дастгирии занон ва баланд бардоштани мақоми онҳо дар ҷомеа аҳаммияти хосса касб намуд. Таваҷҷуҳи пайваста ба масъалаи иштироки занон дар ҳаёти ҷамъиятӣ ба ташаккули насли нави занони соҳибмаълумот, ташаббускор ва фаъол мусоидат кард.
Имрӯз дар Тоҷикистон заноне ҳастанд, ки дар вазифаҳои масъули давлатӣ фаъолият намуда, дар рушди соҳаҳои гуногун саҳми арзанда мегузоранд. Муаллима, табиб, муҳаққиқ, рӯзноманигор, ҳуқуқшинос, соҳибкор, корманди давлатӣ, роҳбар ва намояндаи соҳаҳои гуногуни иҷтимоӣ — ҳамаи онҳо симои зани муосири тоҷикро инъикос мекунанд.
Ин дигаргунӣ танҳо тағйироти иҷтимоӣ нест. Он нишон медиҳад, ки ҷомеа ба неруи зеҳнӣ, касбӣ ва созандаи занон бештар такя мекунад.
Дар баробари фаъолияти иҷтимоӣ ва касбӣ, рисолати асосии зан — модарӣ ва тарбияи насли нав — аҳаммияти худро аз даст надодааст. Баръакс, дар шароити ҷаҳонишавӣ ва тағйироти босуръати иҷтимоӣ нақши зан дар ҳифзи арзишҳои оилавӣ ва маънавии ҷомеа боз ҳам муҳимтар гардидааст.
Оила нахустин мактаби инсонсозӣ ва модар нахустин омӯзгори фарзанд аст. Маҳз дар муҳити оила мафҳумҳои Ватан, миллат, забон, фарҳанг, эҳтироми калонсолон, меҳнатдӯстӣ ва масъулиятшиносӣ дар зеҳни кӯдак шакл мегиранд.
Аз ин рӯ, нақши занро дар таҳкими пояҳои маънавии ҷомеа танҳо дар доираи фаъолияти касбӣ арзёбӣ кардан дуруст нест. Зан-модар бо тарбияи фарзандони солим, соҳибмаърифат, худшинос ва ватандӯст дар бунёди ояндаи давлат саҳми бузург мегузорад.
Дар ҳар як дастоварди фарзанд асари меҳнати модар, дар ҳар як қадами устувори насли ҷавон дуои модар ва дар ҳар як оилаи обод нақши занро метавон эҳсос кард.
Ҷомеаи муосир аз зан танҳо иҷрои вазифаҳои анъанавиро талаб намекунад. Имрӯз аз ӯ дониш, ҷаҳонбинии васеъ, малакаи касбӣ, ташаббускорӣ ва масъулияти шаҳрвандӣ низ интизор аст.
Зани тоҷик дар тӯли 35 соли Истиқлол нишон дод, ки метавонад ҳамзамон модари ғамхор, ҳамсари меҳрубон, мутахассиси соҳибтаҷриба, роҳбари масъул ва шаҳрванди фаъоли ҷомеа бошад.
Албатта, ҳамоҳанг намудани масъулиятҳои оилавӣ ва фаъолияти ҷамъиятӣ кори осон нест. Аммо маҳз дар ҳамин тавозун қудрати зани муосир зоҳир мегардад. Ӯ дар баробари нигоҳдоштани гармии хонадон метавонад дар пешрафти ҷомеа низ саҳми назаррас гузорад.
Занони тоҷик имрӯз дар рушди маорифу илм, баланд бардоштани сатҳи маърифати ҷомеа, ҳифзи фарҳангу арзишҳои миллӣ ва тарбияи ҷавонон нақши муҳим доранд. Хусусан саҳми омӯзгорзанон дар ин раванд қобили таъкид аст. Зеро омӯзгор на танҳо дониш меомӯзонад, балки ҷаҳонбинии инсонро ташаккул медиҳад ва дар тарбияи насли оянда масъулияти бузург ба дӯш дорад.
Дар шароити ҷаҳонишавӣ ҳифзи ҳувияти миллӣ яке аз вазифаҳои муҳими ҷомеаи муосир ба шумор меравад. Дар ин раванд низ нақши зан хеле бузург аст.
Зан-модар ҳомии забон, расму оин, фарҳанг ва анъанаҳои миллӣ мебошад. Аз насл ба насл гузаштани беҳтарин суннатҳои мардумӣ пеш аз ҳама дар муҳити оила сурат мегирад. Аз ин рӯ, худшиносии миллӣ ва ватандӯстии фарзандон то андозае ба сатҳи маърифату масъулияти модарон вобаста аст.
Модаре, ки фарзандашро бо эҳтиром ба Ватан, забони модарӣ, таъриху фарҳанги миллӣ ва арзишҳои инсонӣ тарбия мекунад, дар асл барои таҳкими пояҳои маънавии давлат саҳм мегузорад.
Аз ҳамин ҷост, ки занро метавон яке аз муҳимтарин рукнҳои ҳифзи хотираи таърихӣ ва идомаи арзишҳои миллӣ номид.
Рушди ҷомеа бидуни иштироки фаъоли занон тасаввурнопазир аст. Ҷомеаи демократӣ, ҳуқуқбунёд ва муосир ба истифодаи самараноки имкониятҳои ҳамаи қишрҳои ҷомеа ниёз дорад. Дар ин миён занон ҳамчун қисми бузурги неруи зеҳнӣ ва меҳнатии мамлакат имкониятҳои васеъ доранд.
Баланд бардоштани сатҳи таҳсилоти занон, дастгирии ташаббусҳои созандаи онҳо, фароҳам овардани шароити мусоид барои фаъолияти касбӣ ва рушди соҳибкории занон на танҳо ба беҳтар шудани мавқеи иҷтимоии зан, балки ба рушди умумии ҷомеа мусоидат мекунад.
Зани соҳибмаърифат оилаи солимтар, фарзанди огоҳтар ва ҷомеаи масъулиятшиностарро ба вуҷуд меорад. Аз ин рӯ, сармоягузорӣ ба таҳсил ва рушди занон дар асл сармоягузорӣ ба ояндаи давлат аст.
35 соли Истиқлол нишон дод, ки Тоҷикистон дар роҳи таҳкими давлатдорӣ ва рушди ҷомеа қадамҳои устувор гузошта истодааст. Дар ин масири таърихӣ занон низ бо меҳнати содиқона, масъулиятшиносӣ ва ҳисси баланди ватандӯстӣ саҳми худро гузоштанд.
Имрӯз зани тоҷикро метавон дар тамоми соҳаҳои ҳаёти ҷомеа дид: дар синфхонаҳо ва озмоишгоҳҳои илмӣ, беморхонаҳо ва корхонаҳо, муассисаҳои давлатӣ ва марказҳои фарҳангӣ, саҳнаҳои ҳунарӣ ва майдонҳои варзишӣ. Ҳузури ӯ дар ин соҳаҳо шаҳодати тағйироти иҷтимоӣ ва рушди имкониятҳои инсонӣ дар даврони соҳибистиқлолист.
Аммо дастовардҳои имрӯз бояд моро ба масъулияти фардо низ водор созанд. Ҷомеаи нав ба занони дорои ҷаҳонбинии муосир, соҳибмаърифат, рақобатпазир, худшинос ва ватандӯст ниёз дорад. Зани тоҷик бояд ҳамзамон посдори арзишҳои миллӣ ва пайрави донишҳои муосир бошад.
Истиқлол барои миллати тоҷик танҳо як санаи тақвимӣ нест. Он эҳсоси соҳибватанӣ, масъулияти шаҳрвандӣ, ифтихори миллӣ ва бовар ба фардост.
Дар ин роҳи пурифтихор занони тоҷик ҳамчун модарони насли оянда, тарбиятгарони ҷомеа, соҳибкорону омӯзгорон, олимону табибон, роҳбарону мутахассисон ва шаҳрвандҳои фаъоли мамлакат саҳми худро гузошта истодаанд.
35 соли Истиқлол моро бори дигар ба ин ҳақиқат мерасонад: эҳтиром ба зан — эҳтиром ба модар, эҳтиром ба оила ва эҳтиром ба ояндаи миллат аст.
Зани тоҷик дар тӯли таърих неруи созанда ва такягоҳи маънавии ҷомеа буд. Дар даврони соҳибистиқлолӣ ин рисолат бо имкониятҳои нав пайванд ёфта, чеҳраи зани муосири тоҷикро боз ҳам равшантар намуд.
Бигзор ҳар як зани тоҷик бо дониш, меҳнат, маърифат, муҳаббат ба Ватан ва эҳсоси баланди масъулият дар бунёди ояндаи ободу пешрафтаи Тоҷикистон саҳми арзандаи худро гузорад. Зеро таърихи фардои кишварро на танҳо бо дастовардҳои бузурги давлатӣ, балки бо меҳнати ҳар як шаҳрванди созанда, аз ҷумла бо заҳмату муҳаббати занону модарони тоҷик низ менависанд.
35 соли Истиқлол — 35 соли роҳи пурифтихори давлатсозӣ, созандагӣ ва иштироки фаъоли занон дар бунёди ҷомеаи нав аст.
Шарифзода Одинамо Пирназар-муовини ректор оид ба тарбияи Донишгоҳи давлатии Кӯлоб ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ