(Ба хотираи неки устоди зиндаёд ва шахсияти арзанда олими соҳаи биология Тилло Бобоев)
Дар амиқи вуҷуди ҳар инсон майле ба пешае, муҳаббате ба ҳунаре, завқе ба коре ва лаёқате ба роҳи муайян ниҳон аст, ки ин хислатҳо танҳо тавассути фитрати модарзодӣ ва заҳматҳои пайваста ва ҳушмандона рушд ва зуҳур меёбанд. Даст ёфтан ба мавқеъҳои пурмасъулият, аз қабили илм, омӯзгорӣ ва бахусус роҳбарӣ, кори саҳлу сода нест ва ба ҳар шахс муяссар намегардад. Истеъдоди табиӣ, ки аз овони кӯдакӣ рушд мекунад, танҳо бо тарбият, донишандӯзӣ ва меҳнати пайгирона камол меёбад. Яке аз чеҳраҳои барҷаста ва шахсияти шоистае, ки бо заҳмату фидокорӣ ва хидматҳои арзишманди худ дар соҳаи биология ва боғу растанипарварӣ ба мардуму диёр шуҳрат ёфтаанд, устод Тилло Бобоев мебошанд. Номи неку корҳои шоистаи эшон то ба имрӯз, дар ҳар лаҳза ва дар байни ҳар қишри ҷомеа бо эҳтирому эҳсоси гарму самимӣ ёдоварӣ мегардад.
Агар бо чашми хирад ва андешаи амиқ ба саҳми ин шахсияти созанда назар афканем, метавон дид, ки имрӯз дар ҳар хонадону кӯчаву гӯшаи деҳот ва шаҳрҳову ноҳияҳои Кӯлобу Восеъ, Ховалингу Балҷувон, Бохтару Данғара ва ҳатто пойтахти азизи мо-шаҳри Душанбе, осори заҳмату меҳнати ин олими фозилу донишманд барҷаста ба назар мерасад. Дарахтони сояафкану мевадиҳанда, гиёҳҳову буттаҳо, санавбару арча ва садҳо намунаи набототи мавсимӣ ва ҳамешасабзе, ки бо муҳаббат ва садоқати ин марди наҷиб парвариш ёфтаанд, барги зиндаи ёди устоди донишманд ва мутахассиси варзида дар соҳаи биология ва боғдорӣ- Тилло Бобоев, мебошанд. Ин ҳама самараи ҷаҳду талошҳои шахсеанд, ки ҳар амалу ҳар иқдоми худро бар мабнои як шиори пурандеша аз устод Абулқосим Лоҳутӣ месанҷид:
Ҳар шаб зи худат бипурс, агар ту мардӣ,
К-имрӯз чӣ хизмате ба мардум кардӣ?
Тилло Бобоев шахсияте буданд, ки бо ҳама ҳастиву вуҷуд дар хизмати халқ буданд. Ӯ на танҳо ба роҳбарӣ бо ҷиддияту масъулият муносибат мекард, балки ҳамчун як шахси фурӯтану заминӣ ҳаргиз ба худнамоиву худписандӣ роҳ намедод. Барои ӯ хизмат ба ҷомеа муҳимтар аз ҳама унвону мартаба буд.
Ҳамаи ин хислатҳои воло-истеъдоди фитрӣ, масъулияти роҳбарӣ, ифтихори омӯзгорӣ ва камоли илмию маънавӣ-дар симои як инсони фозилу нексиришт, устоди равшанфикр ва мутахассиси барҷаста, номзади илмҳои биология, дотсент Тилло Бобоев таҷассум ёфта буданд. Зиндагиномаи пурбор ва фаъолияти пурсамараш далели равшани мақому манзалати ӯст.
Устод Тилло Бобоев 24-уми январи соли 1941 дар ноҳияи кӯҳистони Ховалинги вилояти Хатлон ба дунё омада, кӯдакияшро мисли ҳазорон тифли даврони ҷанг саросар аз нокомиҳо ва бенасибиҳо аз сафои домони модар ва гармиҳои оғӯши падар буд. Соли 1949 ба мактаби ибтидоии деҳаи Алакаи ноҳияи Муъминобод ворид шуда, таҳсилашро дар синфи 5 дар деҳаи Кулчашма идома дод. Ба хонандаи огоҳ маълум аст, ки дар солҳои 50-уми асри гузашта, бар асоси сиёсати иқтисодӣ ва демографии Иттиҳоди Шӯравӣ, мардуми кӯҳистон ба водиҳо кӯчонида мешуданд. Тилло Бобоев низ дар ин раванди иҷборӣ, моҳи июли соли 1955 ба деҳаи Қурбоншаҳид (ҳоло Меҳробод)-и ноҳияи Восеъ ҳиҷрат намуда, таҳсилро дар синфи 7-уми мактаби миёнаи ба номи Абуалӣ ибни Сино идома дод.
Соли 1959 мактабро бо натиҷаҳои аъло хатм карда, соли 1960 ба факултети табиатшиносии Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон дохил мешавад. Бо маҳорати баланди илмӣ ва донишандӯзии пайгирона, соли 1965 донишгоҳро бо баҳои аъло хатм намуда, ба аспирантураи Академияи илмҳои Тоҷикистон роҳхат гирифт. Ӯ дар Институти зоология ва паразитологияи ба номи Е.Н. Павловский дохил гардида, пас аз хатми аспирантура (1968-1971) дар он ҷо ба ҳайси ходими хурди илмӣ фаъолият намуд.
Рисолаи номзадии хешро дар мавзӯи «Энтомофаги коксидҳои зараррасони асосии дарахтони мевагии Тоҷикистони Марказї ва роҳҳои истифодабарии онҳо» соли 1970 бо муваффаќият дифоъ кард.
Соли 1971 бо роҳхати Вазорати маориф ба шаҳри Кӯлоб омада, дар Донишгоҳи давлатии Кӯлоб ба ҳайси омӯзгор ва мудири кафедра ба кор оғоз намуд. Солҳои 1977 то 1984 дар вазифаи декани факултети педагогика ва психологияи донишгоҳи мазкур адои вазифа намудааст. Аз соли 1985 ба ҳайси муассис сарварии Боғи ботаникии шаҳри Кӯлобро ба уҳда гирифт ва то соли 1999 онро роҳбарӣ намуд. Аз соли 1999 то охири умр раиси Маркази илмии Хатлони Академияи милли илмҳои Тоҷикистон ва дотсенти кафедраи химия ва биологияи Донишгоҳи давлатии Кӯлоб ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ буданд.
Устод муаллифи беш аз 15 китоб ва дастурамалҳои таълимӣ, зиёда аз 120 мақолаи илмӣ буда, дар самти парвариши зира ва растаниҳои камёфти ҷануби Тоҷикистон аввалин шуда дар шароити боғӣ пажуҳишҳо анҷом додааст. Ҳамзамон, аз муассисони истироҳатгоҳи «Истиқлол»-и Донишгоҳ (1972) дар ноҳияи Муъминобод маҳсуб меёбанд. Хизматҳои шоён ва арзишманди Тилло Бобоевро ба инобат гирифта Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ӯро ба унвони «Корманди шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон» ва «Аълочии маориф» сарфароз гардонидааст.
Ёди устоди бузургвори мо, дотсент Тилло Бобоев, дар саҳифаҳои таърихи Донишгоҳи давлатии Кӯлоб бо ҳарфи заррин сабт гардидааст. Муроқибат ба наботот, парвариши илм ва тарбияи инсоният-сегонаи муқаддасе буд, ки эшон бо тамоми ҳастӣ пайи иҷрояш камар бастанд. Маҳз ҳамин ҷонбозиҳо ва меҳнати содиқона буд, ки эшонро ба як сутуни устувори маърифат дар минтақа ва ҷумҳурӣ табдил дод. Шогирдони сершумори устод, ки имрӯз дар гӯшаву канори кишвар ва берун аз он ба илму омӯзгорӣ машғуланд, ҳамеша бо эҳтиром аз устоди худ ёд мекунанд. Донишгоҳ ҳамеша бо чунин фарзандони номвар ифтихор хоҳад кард. Бо камоли самимият метавон гуфт: ӯ на танҳо боғе бунёд кард, балки боғи дили шогирдонро низ шукуфо сохт.
Ҳаминтавр шахсияти дотсент Тилло Бобоев намунаи волои фидокорӣ, хирад, меҳнатдӯстӣ ва хидмати содиқона ба илму миллат аст. Бо заҳматҳои пайваста ва самимияти беандозаашон тавонистанд боғи ботаникиеро бунёд намоянд, ки дар миқёси ҷумҳурӣ ҳамто надорад. Хулоса, ҳаёти пурбаракат ва хизмати беминнати эшон дар ҷодаи илм, маориф ва муҳити зист барои имрӯзиён ва насли фардо намунаи ибрат хоҳад монд.
Хотираи неки устод Тилло Бобоев гиромӣ бод.
Ҷуразода Шоҳмурод Ҷура- номзади имҳои биология, декани факулети химия ва биологияи Донишгоҳи давлатии Кӯлоб ба номи Абубадуллоҳи Рӯдакӣ